ΝΤ. ΜΠΑΚΟΓΙΑΝΝΗ: Καλωσορίζω και πάλι στην Αθήνα τον αρμόδιο Επίτροπο για τη διεύρυνση, το φίλο κ. Rehn. Είχαμε μια χρήσιμη και εποικοδομητική συζήτηση, όπως πάντα. Κατά τη διάρκεια του γεύματος εργασίας συζητήσαμε βεβαίως την πορεία της πολιτικής των διευρύνσεων, με ιδιαίτερη έμφαση στην ενταξιακή πορεία της Τουρκίας, ενόψει μάλιστα της Έκθεσης Προόδου που πρόκειται να παρουσιάσει η Επιτροπή το Νοέμβριο. Επανέλαβα στον κ. Rehn τη θέση της ελληνικής κυβερνήσεως.

Στηρίζουμε την ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας. Αυτή για μας είναι μία θέση στρατηγικού χαρακτήρα. Όπως για κάθε υποψήφια χώρα, η ενταξιακή διαδικασία της γείτονος είναι συνυφασμένη με την υποχρέωση να ανταποκρίνεται σε κριτήρια, υποχρεώσεις και προαπαιτούμενα που έχουν τεθεί απ’ την Ευρωπαϊκή Ένωση. Και βεβαίως σε δεσμεύσεις που η ίδια η υποψήφια χώρα έχει αναλάβει.

Οι δεσμεύσεις αυτές, με κύρια εκείνη του ανοίγματος των τουρκικών λιμανιών και αεροδρομίων προς όλα τα κράτη-μέλη, δεν συνδέονται με άλλα ζητήματα που απασχολούν την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως π.χ. το ζήτημα του κανονισμού εμπορίου με την τουρκοκυπριακή κοινότητα.

Για το τελευταίο αυτό, υποστηρίζουμε τις προσπάθειες που καταβάλλονται απ’ τη Φινλανδική Προεδρία, συμμεριζόμενοι επί του θέματος την προσέγγιση της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Ελπίζουμε ότι η προσπάθεια αυτή, που αποτελεί συνέχεια προσπαθειών προηγούμενων Προεδριών με αφετηρία την προσπάθεια της Λουξεμβουργιανής Προεδρίας, θα έχει τελικώς αίσια έκβαση. Σας ευχαριστώ πολύ.

O. REHN: Ευχαριστώ την κα Ντόρα Μπακογιάννη για την πολύ ουσιαστική και φιλική συνάντηση που είχαμε. Στη διάρκεια της συνάντησής μας συζητήσαμε θέματα που αφορούν γενικά την πολιτική διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την Τουρκία, την Κύπρο, το Κοσσυφοπέδιο και την Σερβία.

Συζητήσαμε και θέματα τα οποία τέθηκαν και στη διάρκεια του Συμβουλίου Υπουργών στο Λουξεμβούργο τις προηγούμενες ημέρες, τη Δευτέρα και την Τρίτη σχετικά με αυτά τα θέματα. Πραγματικά είμαι πολύ χαρούμενος που βρίσκομαι και πάλι στην Αθήνα διότι είμαι Επίτροπος αρμόδιος όχι μόνο για θέματα διεύρυνσης, αλλά και για τις σχέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης με χώρες μη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Η Ελλάδα βρίσκεται στην καρδιά της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και έχουμε μία πολύ καλή και στενή συνεργασία για τα θέματα της Βουλγαρίας και Ρουμανίας.

Θα ήθελα να ευχαριστήσω την ελληνική Κυβέρνηση για τη βοήθεια και τη συνεργασία της στην ένταξη της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας η οποία αναμένεται στις αρχές του επόμενου έτους.

Άλλα θέματα στα οποία έχουμε πολύ στενή συνεργασία είναι τα θέματα των Δυτικών Βαλκανίων και συγκεκριμένα η σταθερότητα και η πρόοδος στις χώρες αυτές, διότι η σταθερότητα και η πρόοδος αυτών των χωρών είναι υψίστης σημασίας τόσο για την Ελλάδα, όσο και για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Επίσης έχουμε μία πολύ στενή και εποικοδομητική συνεργασία στο πώς βλέπουμε την Τουρκία και τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Τουρκίας με την Ε.Ε. Πραγματικά διεξάγεται μεγάλη συζήτηση τελευταία για αυτό το ιδιαίτερο και σημαντικό θέμα. Πιστεύω ότι η καλύτερη προσέγγιση που μπορούμε να έχουμε για να δουλέψουμε με την Τουρκία είναι να είμαστε και δίκαιοι αλλά και άτεγκτοι.
Δίκαιοι διότι θα πρέπει να κρατήσουμε το λόγο μας και να τηρήσουμε τη δέσμευσή μας παρέχοντας μία προοπτική ένταξης στην Τουρκία, υπό την προϋπόθεση ότι η Τουρκία θα ικανοποιήσει πλήρως όλες τις προϋποθέσεις οι οποίες τίθενται για την ένταξή της κάποια μέρα. Άτεγκτοι γιατί θα εφαρμόσουμε αυστηρά κριτήρια ως προς την Τουρκία, και αναμένουμε την επανεκκίνηση της διαδικασίας μεταρρύθμισης, με αποφασιστικότητα και σθένος, σε θέματα που περιλαμβάνουν την ελευθερία έκφρασης και τις θρησκευτικές ελευθερίες όπως και την εκπλήρωση των υποχρεώσεών της σε ό,τι αφορά το Πρωτόκολλο της Άγκυρας.

Τέλος, θα ήθελα να πω ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει πλήρως τις προσπάθειες της Φινλανδικής Προεδρίας με στόχο να ξεπεράσουμε το τωρινό αδιέξοδο όσον αφορά το απευθείας εμπόριο της τουρκοκυπριακής κοινότητας με την Ε.Ε. με κάποια συνοδευτικά μέτρα. Στο στάδιο αυτό η φινλανδική «φόρμουλα» είναι το μοναδικό χαρτί στο τραπέζι. Υπό αυτό το πρίσμα είμαι ευγνώμων που και η ελληνική κυβέρνηση στηρίζει αυτή τη «φόρμουλα» και καλώ όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης να στηρίξουν πλήρως αυτή τη «φόρμουλα». Διότι πιστεύω ότι ίσως είναι η τελευταία ευκαιρία που θα δοθεί για κάποιο διάστημα, προκειμένου να βρεθεί μία λύση και να αρχίσει μία σοβαρή διαδικασία για την επανένωση της Κύπρου. Ευχαριστώ.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Θα ήθελα μία ερώτηση και στην κυρία Υπουργό και στον κ. Επίτροπο. Εάν με αυτή την πρωτοβουλία της Φιλανδικής Προεδρίας, έχει τεθεί στα σοβαρά η δυνατότητα κατοχύρωσης της επιστροφής των Βαρωσίων στους νόμιμους κατοίκους τους, δηλαδή η δυνατότητα επιστροφής στα Βαρώσια των Ελληνοκυπρίων και εάν σε αυτή τη συζήτηση έχει κατατεθεί σκέψη απ’ την αμερικανική πλευρά, όπως έχουμε δει και σε δημοσιεύματα, που προνοεί επιστροφή τμημάτων των Βαρωσίων. Ευχαριστώ.

ΝΤ. ΜΠΑΚΟΓΙΑΝΝΗ: Περί του δεύτερου θέματος που θέτετε στην ερώτησή σας, καμία γνώση δεν έχουμε μιας τέτοιου είδους προτάσεως. Για την πρώτη ερώτηση, η Λουξεμβουργιανή Προεδρία απ’ την αρχή εμπεριείχε πάντοτε το θέμα των Βαρωσίων στην τελική πρότασή της. Απ’ την εποχή της Λουξεμβουργιανής Προεδρίας μέχρι τη Φινλανδική, η συζήτηση περί των Βαρωσίων είναι στο τραπέζι.

Δεν υπάρχει όμως και θέλω να το ξεκαθαρίσω, τη στιγμή που μιλάμε, κανένα γραπτό κείμενο πάνω στο οποίο μπορούμε να κάνουμε παρατηρήσεις. Η Φινλανδική Προεδρία συζητά ιδέες με τα ενδιαφερόμενα μέρη.

O. REHN: Θα ήθελα απλώς να συμπληρώσω στα όσα είπε η κα Μπακογιάννη. Το ζήτημα αυτό βρίσκεται πραγματικά τώρα στα χέρια της Φινλανδικής Προεδρίας και εναπόκειται σε αυτή να διαπραγματευθεί αυτή τη φόρμουλα.

Θεωρώ ότι είναι θετικό σημάδι το γεγονός ότι δεν έχει διαρρεύσει τίποτα στα ΜΜΕ , διότι αυτό σημαίνει πως όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη φαίνεται να έχουν υιοθετήσει μία εποικοδομητική προσέγγιση, μην αφήνοντας να διαρρεύσει στον τύπο το περιεχόμενο της πρωτοβουλίας και αφήνοντας τη φινλανδική προεδρία να προετοιμάσει το έδαφος για έναν εποικοδομητικό συμβιβασμό που θα δημιουργήσει μία κατάσταση αμοιβαίου οφέλους (win-win situation) για όλα τα εμπλεκόμενα μέρη. Ας συνεχίσουμε έτσι και πιστεύω ότι η φινλανδική Προεδρία θα κάνει την κατάλληλη στιγμή τα επόμενα βήματα σε αυτή τη διαδικασία.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ποιες είναι οι εναλλακτικές προτάσεις που επεξεργάζεστε στην περίπτωση που η Τουρκία δεν εφαρμόσει το πρωτόκολλο μέχρι το τέλος του χρόνου;

O. REHN: Πρώτα απ’ όλα απομένει ακόμα χρόνος στην Τουρκία προκειμένου να ικανοποιήσει τις υποχρεώσεις της, αν και βεβαίως θα ήταν καλύτερα αν είχε γίνει αυτό ήδη από χθες ή από πέρυσι. Ταυτόχρονα βέβαια θα πρέπει να επικεντρώσουμε την ενέργεια και τις προσπάθειές μας στην υποστήριξη της φινλανδικής φόρμουλας, πράγμα που σημαίνει ότι θα μπορέσουμε να επιτύχουμε μία σοβαρή λύση στο τωρινό αδιέξοδο στο οποίο έχει περιέλθει το Κυπριακό ζήτημα. Είναι καλύτερα να επικεντρωθούμε σε αυτό.
Από την άλλη πλευρά, οι εναλλακτικές δυνατότητες που έχουμε, είναι ένα φάσμα κακών εναλλακτικών λύσεων. Δεν επιτρέπω στον εαυτό μου την πολυτέλεια να σκέπτομαι σχέδια β, γ ή δ. Αυτή τη στιγμή πιστεύω ότι όλοι πρέπει να επικεντρωθούμε στον κύριο στόχο μας και να προσπαθήσουμε να αξιοποιηθεί η ευκαιρία που μας δίνεται ώστε να επιτύχουμε έναν συμβιβασμό σε αυτό το θέμα.