Κυρία Υπουργέ, Αγαπητή Φάνη,
Κυρία Διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης,
Αγαπητά μέλη της οικογένειας Ψιλάκη
Κυρίες και Κύριοι,
Αγαπητοί φίλοι,
Με ιδιαίτερη χαρά βρίσκομαι σήμερα κοντά σας για να θαυμάσουμε από κοντά το φωτογραφικό έργο του Γιάννη Ψιλάκη, ενός λάτρη της τέχνης που, δυστυχώς, έφυγε πρόωρα από τη ζωή.
Η έκθεση «Εικόνες από την Ελλάδα και την Αφρική» που εγκαινιάζεται σήμερα, είναι μια εντυπωσιακή αναπαράσταση εικόνων που αιχμαλώτισαν τη ματιά του καλλιτέχνη. Με το φωτογραφικό του ταλέντο και τη συγκριτική του σκέψη, ο Γιάννης Ψιλάκης αποτύπωσε στο φακό του μια χώρα και μια ήπειρο, που τις ενώνουν δύο κοινά πράγματα: Η αγάπη του ανθρώπου για τον άνθρωπο και η ομορφιά του φυσικού τους τοπίου.
Και με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση διαπιστώνω ότι η ίδια αγάπη προς το συνάνθρωπο ώθησε τους οικείους του καλλιτέχνη να πάρουν την απόφαση και να διαθέσουν τα έσοδα από την έκθεση στο Πατριαρχείο Αλεξανδρείας και Πάσης Αφρικής. Φάρος ορθοδοξίας και ανθρωπισμού, σε μια περιοχή του κόσμου μας με πολλές και σημαντικές δυσχέρειες, το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας επιτελεί με αφοσίωση πολύτιμο ιεραποστολικό και ανθρωπιστικό έργο. Ανταποκρίνεται με επιτυχία στις καθημερινές και συνεχείς ανάγκες, προσφέρει το πνευματικό του καταφύγιο και ξαναγεννά την ελπίδα στους πολύπαθους λαούς της Αφρικής. Σε αυτούς που έχουν ανάγκη της πολύπλευρης και θεάρεστης συμβολής του για να πορευθούν στο δρόμο της προόδου και της ευημερίας. Η ανέγερση νέων ναών, ηλειτουργία εκκλησιαστικών σχολών, η ίδρυση σχολείων, γηροκομείων και υγειονομικών σταθμών, και η εξασφάλιση ανθρωπιστικής βοήθειας είναι κάποιες από τις πρωτοβουλίες που με ιδιαίτερη φροντίδα υλοποιεί το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας. Αυτή ήταν και αυτή είναι η προσφορά της ‘Αλεξανδρινής Εκκλησίας’ από την ίδρυσή της από τον Απόστολο Μάρκο το 42 μ.Χ., έως τις μέρες μας που τελεί υπό την σοφή καθοδήγηση της Αυτού Θειοτάτης Μακαριότητος, Αρχιεπισκόπου κκ. Θεοδώρου του Β΄.
Ο φωτογράφος ταξίδεψε και γνώρισε από κοντά την Ελλάδα και την αφρικανική ήπειρο. Παρατήρησε την ομορφιά του τοπίου τους. Τις θαύμασε. Έζησε με τους ανθρώπους τους. Έμαθε για τον τρόπο ζωή τους και αντιλήφθηκε το συναίσθημά τους. Τον άγγιξαν τα προβλήματά τους και δραστηριοποιήθηκε. Στο τέλος, αποφάσισε να μας δείξει σε εικόνες την εμπειρία που αποκόμισε με φόντο την αγάπη του για το φυσικό και ανθρώπινο περιβάλλον των περιοχών που επισκέφθηκε.
Βλέποντας τα φωτογραφικά εκθέματα της έκθεσης του Γιάννη Ψιλάκη γινόμαστε σοφότεροι. Ταξιδεύουμε στην αφρικανική ήπειρο και ρίχνουμε πολιτιστική γέφυρα προς αυτή. Διευρύνουμε τους αισθητικούς μας ορίζοντες και μαθαίνουμε τους ανώνυμους καλλιτεχνικούς δημιουργούς της. Συνειδητοποιούμε ότι η Μεσόγειος δε χωρίζει αλλά ενώνει δύο ηπείρους.
Κυρίες και Κύριοι,
Θαυμάζοντας την αρμονική σχέση ανθρώπινου και φυσικού περιβάλλοντος στην αφρικανική ήπειρο, ο επισκέπτης της έκθεσης προχωρά και σε πολιτικές διαπιστώσεις και προβληματισμούς. Αναζητά τις αιτίες που στέρησαν τα κράτη της από τη θέση που τους αναλογεί στην παγκόσμια οικονομία. Αναγνωρίζει τις μεγάλες προσπάθειες για οικονομική ανάπτυξη, αλλά τον θλίβει η εκτίμηση ότι η Υποσαχάρεια Αφρική θα είναι η μόνη περιοχή, όπου οι Στόχοι της Χιλιετίας δεν θα έχουν επιτευχθεί το 2015. Η επισιτιστική ανεπάρκεια, η φτώχεια, η εξάπλωση του AIDS, η έλλειψη πρωτογενούς περίθαλψης και οι βίαιες συγκρούσεις θα εξακολουθούν να σκουραίνουν την εικόνα της.
Αυτό, αν θέλετε, Κυρίες και Κύριοι, είναι άλλο ένα στοιχείο της προσφοράς του καλλιτέχνη. Μέσα από το θαυμασμό που δημιουργεί το έργο του προς την αφρικανική ήπειρο και τους ανθρώπους της, ο ευαισθητοποιημένος πολίτης στρέφει εντονότερα το ενδιαφέρον του προς τα προβλήματά της. Αποφασίζει να συμμετέχει πιο ενεργά, κατευθύνοντας την πολιτική του δράση προς την επίλυση τους.
Ο καλλιτέχνης, λοιπόν, δεν έκανε τέχνη για την τέχνη. Η αισθητική του προσφορά αφορά κυρίως στην ανάγκη που τον ώθησε να επιλέξει τις φωτογραφίες αυτές. Η ανάγκη να μεταδώσει τον ανθρωποκεντρισμό του και την αγάπη του για το φυσικό περιβάλλον αλλά και τα προβλήματα της Αφρικής.
Η προσφορά στο συνάνθρωπο από την οικογένεια του εκλιπόντος δημιουργού είναι σημαντική και συνεχίζεται. Ενδεικτικά μόνο αναφέρω τη γεώτρηση που χρηματοδότησε η οικογένεια Ψιλάκη, προκειμένου να προσφέρει στους κατοίκους της Αφρικής νερό, το πολυτιμότερο αγαθό για αυτούς, εις μνήμην του προσφιλούς της προσώπου.
Ευχαριστούμε την οικογένεια Ψιλάκη, την Τίτη και τη Νίνα Ψιλάκη, για την πολυσχιδή προσφορά τους, η οποία συμβαδίζει με το ήθος και τη μεγαλοψυχία του δημιουργού. Φυσικά, οι ευχαριστίες μας στρέφονται και προς το Κοινωφελές Ίδρυμα Ιωάννη Λάτση, για την ευγενική του χορηγία, προκειμένου να πραγματοποιηθεί αυτή η έκθεση, αλλά και στην αίθουσα τέχνης, Fine Arts Καπόπουλος, για την άρτια οργάνωσή της.
Η ευγένεια και η αφοσίωση του καλλιτέχνη συγκίνησαν τους συντελεστές της σημερινής έκθεσης αλλά και όλους εμάς. Σας ευχαριστούμε θερμά για το ταξίδι χρωμάτων και φωτός που μας βοηθήσατε να κάνουμε μέσα από το φωτογραφικό έργο του δημιουργού.
Σας ευχαριστώ πολύ.