Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Ακόμη και αν το βλέμμα της νέας γενιάς δεν είναι στραμμένο σε αυτήν τη συνεδρίαση, το μέλλον της καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από τη συζήτηση που κάνουμε σήμερα εδώ. Η συνταγματική αναθεώρηση κοιτάζει εξ ορισμού στο μέλλον.
Η πρόταση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Νέας Δημοκρατίας φιλοδοξεί να διορθώσει παραφωνίες του παρελθόντος και να θωρακίσει την ελληνική κοινωνία απέναντι στις προκλήσεις του μέλλοντος.
Η πρότασή μας εκτείνεται από ώριμα αιτήματα δεκαετιών, όπως η διαδικασία διερεύνησης της ποινικής ευθύνης των υπουργών, η ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων και η καθολική καθιέρωση της αξιολόγησης των δημοσίων υπαλλήλων, μέχρι κρίσιμα στοιχήματα του σήμερα και του αύριο, όπως η αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, το δικαίωμα στην προσιτή στέγη και η διαχείριση των προκλήσεων που φέρνει η τεχνητή νοημοσύνη.
Δυστυχώς, αντί να επικεντρωνόμαστε στην ουσία και το περιεχόμενο, η αντιπολίτευση έχει επιλέξει να κατευθύνει τον δημόσιο διάλογο στο εάν και πώς θα πρέπει να συμμετάσχει η ίδια στη διαδικασία.
Λυπάται η αντιπολίτευση γιατί θα συζητήσουμε κατά τη διάρκεια του θέρους. Λυπάμαι, κύριοι συνάδελφοι, αλλά δεν είμαστε σχολείο· Βουλή είμαστε. Και η Βουλή συνεδριάζει και κατά τη διάρκεια του θέρους.
Λυπάται, λέει, επειδή βρισκόμαστε σε προεκλογική περίοδο. Μα δεν υπάρχει προτείνουσα Βουλή η οποία να έχει συνεδριάσει παρά μόνο κατά τον τελευταίο χρόνο πριν από τις εκλογές. Ανοίξτε, κύριοι συνάδελφοι, τα κιτάπια σας. Είθισται τον τελευταίο χρόνο πριν από τις εκλογές να συνεδριάζει η προτείνουσα Βουλή και αμέσως μετά, στην αναθεωρητική Βουλή, να συνεχίζεται η συζήτηση. Αυτός είναι ο τρόπος και η διαδικασία αναθεώρησης του Συντάγματος.
Τι λέει όμως το Σύνταγμα; Το Σύνταγμα απαιτεί συναινέσεις και συμφωνίες. Άκουσα ότι δεν μας εμπιστεύεστε. Όταν όμως συζητάμε για το Σύνταγμα, οφείλουμε να καταβάλουμε την προσπάθεια της συναίνεσης και της συμφωνίας. Αυτό απαιτεί το ίδιο το Σύνταγμα και αυτό απαιτεί και ο ελληνικός λαός από εμάς.
Άρα να συμφωνήσουμε, έστω καταρχήν. Να μη στηρίξουμε εξ αρχής τις προτάσεις με τις οποίες συμφωνούμε, λέει η αντιπολίτευση. Αντί αυτού, να αφήσουμε τη συμπολίτευση να ψηφίσει μόνη της με την απόλυτη πλειοψηφία των 151 βουλευτών στην παρούσα Βουλή και να περιμένουμε μετά τις εκλογές για να στηρίξουμε, εάν στηρίξουμε, την αναθεώρηση με την αυξημένη πλειοψηφία των τριών πέμπτων.
Γιατί το θέλουν αυτό; Για να μην δώσουν, λένε, στην επόμενη κυβέρνηση λευκή επιταγή να αποφασίσει μόνη της το περιεχόμενο της συνταγματικής αναθεώρησης.
Πάμε, λοιπόν, να δούμε τι λέει το ίδιο το Σύνταγμα στο άρθρο 110 που αφορά την αναθεώρησή του.
Η παράγραφος 2 ορίζει ότι η ανάγκη αναθεώρησης του Συντάγματος διαπιστώνεται με απόφαση της Βουλής που λαμβάνεται ύστερα από πρόταση τουλάχιστον πενήντα βουλευτών και με πλειοψηφία τριών πέμπτων του όλου αριθμού των μελών της σε δύο ψηφοφορίες που απέχουν μεταξύ τους τουλάχιστον έναν μήνα. Με την απόφαση αυτή καθορίζονται ειδικά οι διατάξεις που πρέπει να αναθεωρηθούν.
Η παράγραφος 3 ορίζει ότι, αφού η αναθεώρηση αποφασιστεί από τη Βουλή, η επόμενη Βουλή, κατά την πρώτη σύνοδό της, αποφασίζει με την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των μελών της σχετικά με τις αναθεωρητέες διατάξεις.
Η παράγραφος 4 ορίζει ότι, αν η πρόταση για αναθεώρηση του Συντάγματος έλαβε την πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών, όχι όμως και την πλειοψηφία των τριών πέμπτων, τότε η επόμενη Βουλή μπορεί να αποφασίσει σχετικά με τις αναθεωρητέες διατάξεις με πλειοψηφία τριών πέμπτων του όλου αριθμού των μελών της.
Άρα το ίδιο το κείμενο του Συντάγματος, παρότι προβλέπει και την εναλλακτική διαδικασία, προτάσσει ως προτιμότερη επιλογή την αυξημένη πλειοψηφία των 180 βουλευτών στην πρώτη, προτείνουσα Βουλή και την απόλυτη πλειοψηφία των 151 βουλευτών στη δεύτερη, αναθεωρητική Βουλή.
Επειδή όμως είμαι πολιτικός και όχι συνταγματολόγος, θα τοποθετηθώ στα πολιτικά επιχειρήματα που προτάσσει η αντιπολίτευση.
Στην αντιπολίτευση φοβούνται, λένε, ότι η επόμενη Βουλή μπορεί να έχει ισχυρό αποτύπωμα αντισυστημικών κομμάτων, ότι η Νέα Δημοκρατία θα αναγκαστεί να συγκυβερνήσει με κάποιο από αυτά και έτσι θα αφήσουμε την τύχη του Συντάγματος στα χέρια ακραίων φωνών.
Πρώτα απ’ όλα, να ξεκαθαρίσουμε ότι δεν υπάρχει καμία περίπτωση η Νέα Δημοκρατία να συγκυβερνήσει με κάποιο από τα ακραία κόμματα, είτε δεξιό είτε αριστερό. Το έχει ξεκαθαρίσει ο αρχηγός της σε όλους τους τόνους και με κάθε τρόπο και συμφωνεί με αυτήν την άποψη το σύνολο της Κοινοβουλευτικής Ομάδας. Η μετεκλογική συμπόρευση με κάποιο αντισυστημικό ή ακραίο κόμμα είναι εκτός συζήτησης. Καμία άνω τελεία και κανένας αστερίσκος σε αυτό.
Παρόλα αυτά, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η αντισυστημική ψήφος ενισχύεται σε ολόκληρη τη Δύση. Δεν υπάρχει χώρα που να έχει μείνει ανεπηρέαστη και η Ελλάδα δεν αποτελεί εξαίρεση.
Και μόνο να δούμε όσους και όσες ανακοινώνουν κόμματα αυτήν την περίοδο είναι προφανές. Η επόμενη Βουλή δυστυχώς έχει όλες τις προϋποθέσεις να είναι μια ακόμη πιο δυσλειτουργική βουλή.
Το βασικό ερώτημα λοιπόν είναι το εξής: Τι προτιμάμε για την επόμενη των εκλογών, τουλάχιστον, όσοι μετράμε τους εαυτούς μας ανάμεσα στις δημοκρατικές θεσμικές πολιτικές δυνάμεις αυτού του τόπου;
Προτιμάμε να αφήσουμε τον κρίσιμο αριθμό των 180 βουλευτών για την επόμενη Βουλή, που πιθανότατα θα έχει ισχυρότερη αντισυστημική και λαϊκιστική εκπροσώπηση από τη σημερινή;
Θα είναι ευκολότερη η συνεννόηση και η συναίνεση μεταξύ των θεσμικών και σοβαρών πολιτικών δυνάμεων όταν αυτές θα είναι λιγότερες στην επόμενη Βουλή σε σχέση με τη σημερινή;
Και, εντέλει, οι συνάδελφοι του ΠΑΣΟΚ που προβάλλουν ισχυρές αντιστάσεις και μια φοβηκότητα στη συνεννόηση μαζί μας για τη συνταγματική αναθεώρηση και όχι μόνο, θεωρούν ότι το κόμμα τους θα είναι περισσότερο επιδραστικό στη συνταγματική αναθεώρηση ως δεύτερο ή ως τέταρτο;
Σε αυτά τα ερωτήματα οι υπεύθυνες πολιτικές δυνάμεις ανά την Ευρώπη έχουν ήδη δώσει απάντηση, προσπαθώντας να προλάβουν τη διάβρωση της δημοκρατίας από την επέλαση των αντισυστημικών κομμάτων.
Οι δημοκρατίες οφείλουν να αυτοπροστατεύονται. Αυτό οφείλουμε να πράξουμε και εμείς.
Οφείλουμε τώρα, που οι κοινοβουλευτικές συνθήκες το επιτρέπουν, να δείξουμε το πολιτικό σθένος και να πετύχουμε τον στόχο των 180 βουλευτών σε αυτή τη Βουλή, δεσμεύοντας μεταξύ άλλων και τις αναθεωρητέες διατάξεις, ώστε στην επόμενη και πιθανότατα πιο χαοτική Βουλή το έργο των δημοκρατικών δυνάμεων να είναι ευκολότερο και να απαιτούνται μόνο 151 βουλευτές.
Για αυτό θα πρέπει το συντομότερο δυνατόν, από την πρώτη κιόλας συνεδρίαση της Επιτροπής, να προσπαθήσουμε τουλάχιστον να ακούμε ο ένας τον άλλον και με υπευθυνότητα να δούμε ποια είναι τα άρθρα στα οποία μπορούμε επιτέλους να συμφωνήσουμε.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, δεν πιστεύω ότι κερδίζετε με το «όχι σε όλα». Ο ελληνικός λαός δεν θέλει επαναστατική γυμναστική. Θέλει την ουσιαστική συνεισφορά και την άποψή σας.
Εμείς θα προσέλθουμε σε αυτή την Επιτροπή, η οποία θα συνεδριάζει τρεις φορές την εβδομάδα, προσπαθώντας ειλικρινά να πετύχουμε τη συναίνεση που απαιτεί ο ελληνικός λαός από εμάς όταν συζητάμε το Σύνταγμα της Ελλάδας.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, εδώ θα κριθούμε όλοι. Και εμείς, από το πνεύμα συναίνεσης που οφείλει να μας διακρίνει, αλλά και εσείς, από το αν θέλετε να συμβάλετε δημιουργικά ή απλώς να προσέλθετε στο κύμα των επαναστατημένων.